LESS

LeSS Framework - Large-Scaled Scrum

Scrum als agile methodiek is gebaseerd op het idee dat je met één team een product maakt. Dit gaat voor veel producten op, maar er zijn voldoende voorbeelden waarbij je met één team (3 tot 9 developers) niet voldoende capaciteit hebt om je applicatie te blijven verbeteren in het tempo wat verwacht wordt. Een aantal frameworks zijn opgezet om ook op grotere schaal (met meerdere teams) op een agile manier te kunnen blijven werken zonder dat men het overzicht verliest. In dit blog behandelen we het LeSS framework (Large-Scale Scrum, http://less.works ).

Lees ook ons blog over het Nexus framework van Scrum.org.

Het LeSS framework

LeSS is kort beschouwd Scrum voor meerdere teams. Bij het toepassen van LeSS komen de zaken die in Scrum verkeerd kunnen gaan door het opschalen van teams en hoeveelheid werk in de sprints nog duidelijker aan het licht. LeSS gaat er dus vanuit dat men Scrum goed heeft geïmplementeerd en vult de gaten op waar Scrum geen rekening mee houdt. Daarnaast focust LeSS zich duidelijk op de Lean principes, waarbij men constant de huidige processen inspecteert met de intentie om ze beter te maken. De events, die een team in Scrum heeft (Sprint, Sprint Planning, Daily Scrum, Sprint review, Sprint retrospective) zijn er nog steeds. Voor de sprint wordt het sprintritme (wanneer start de sprint en hoe lang is deze) centraal bepaald en blijft centraal geregeld, net als sprintplanning 1. De Daily Scrum, Sprint planning 2 en Sprint retrospective worden op team niveau geregeld. De Sprint review wordt echter vanuit het product gegeven en niet vanuit een team. Er is dus één review ongeacht het aantal teams dat aan het product werkt.


 

Een belangrijk punt wat LeSS wel aanstipt en Scrum niet, is dat er een constante communicatiestroom moet zijn tussen de verschillende teams en alle betrokkenen die een rol spelen bij de ontwikkeling van het product (denk hierbij aan development team leden, product owner maar ook stakeholders). Eén voorbeeld hiervan is dat het wordt aangeraden om elkaars Daily Scrum bij te wonen als toehoorder. Communities of practice is ook een interessante mogelijkheid om centraal naar oplossingen te zoeken. Communities of practices zijn groepen van mensen met een bepaalde interesse of passie, die samen hun kennis vergroten om een duidelijk beeld te vormen over bepaalde onderwerpen (bijvoorbeeld architectuur, (automatisch) testen en agile practices)

LeSS Sprint planning en retrospective

LeSS heeft een aantal events in het leven geroepen om te zorgen dat er op product niveau wel de goede lijn gevolgd blijft worden. Dit zijn de Sprint planning 1 en 2 en een overall retrospective.
In sprint planning 1 worden de belangrijkste items door vertegenwoordiging uit de Development teams verdeeld over de teams en worden de items geïdentificeerd, waar extra coördinatie nodig is.
Sprint planning 2 wordt gebruikt door het team om een plan te maken hoe de product backlog items omgezet kunnen worden in werkende software.
De overall retrospective is een event waar vertegenwoordiging vanuit de teams in zit samen met de product owner en Scrum masters. Hierin wordt het samenwerken centraal gesteld, dit gaat dan over samenwerken tussen de verschillende teams, maar ook bijvoorbeeld tussen teams en Product owner of klanten of product owner en stakeholders.

Wat betreft rollen en artifacts is LeSS heel duidelijk: tegenover Scrum zijn er geen extra rollen en artifacts. Er is een klein verschil in het gebruik: er is nog altijd één product backlog en de sprint backlogs worden per team opgesteld.

Randvoorwaarden voor succes met LeSS

Om LeSS een succes te laten worden moet aan een aantal randvoorwaarden worden voldaan, enkele belangrijke voorbeelden:
- Teams, die al goed volgens de Scrum methodiek werken, zullen makkelijk de stap naar LeSS kunnen maken
- Check waste regelmatig
- Iedereen is gelijk, ook vertegenwoordiging vanuit de teams
- Er is één definition of done voor het gehele product
- Teams moeten het gehele product voor ogen houden en zich niet verliezen in de details.
De specifieke LeSS en Scrum events en artifacts faciliteren hier namelijk wel in, maar dwingen niet af dat individuele teamleden ook het gehele product blijven overzien.

Zoals ik al eerder aangaf is LeSS een uitvergrootte versie van Scrum. Men gaat uit van het Scrum framework en vult dat aan met extra events om de coördinatie tussen teams zo goed mogelijk te laten verlopen. LeSS is daarom vanuit een Scrum organisatie goed te adopteren en verder uit te bouwen. Continuous improvement en het samenwerken zijn essentieel in dit proces. Teams en individuen moeten, nog meer dan in Scrum, zich bewust zijn waar verbeteringen kunnen plaats vinden. Niet alleen in de techniek, maar zeker ook in de processen daaromheen.

LeSS vs. andere Scaled Frameworks

In vergelijking met de andere grote Scaled Frameworks staat LeSS tussen SAFe en Nexus (SPS) in.
LeSS en Nexus lijken erg veel op elkaar en het verschil zit hem in de nuances van functiebenamingen, kleine verschillen in de oplossing voor het probleem “communicatie” en de sturing aan de invulling van de processen (LeSS geeft meer handvaten aan met bijvoorbeeld het gebruik van Lean).
Dat betekent niet, dat men het van SPS niet mag gebruiken, maar het wordt niet expliciet benoemd. Ik denk ook, dat men in de praktijk niet snel kan zien of een organisatie SPS of LeSS gebruikt als framework, behalve als iemand bijvoorbeeld over Sprint planning 1 of Nexus sprint planning begint.

Het verschil met SAFe is veel groter. Waar LeSS zich richt op de teams en Scrum, richt SAFe zich veel meer op de organisatie buiten de teams en laat het de afhankelijkheid van Scrum los, door bijvoorbeeld Kanban als mogelijk team framework te benoemen.

Ik denk, dat LeSS zeker bestaansrecht heeft in de wereld van Scaled Agile Developement. De basis is Scrum en de extra LeSS events zijn net zo lichtgewicht als de events in Scrum.
Om deze reden is LeSS makkelijk te implementeren en geeft het de practices aan om succesvol naar een grotere ontwikkel organisatie te kunnen gaan.

Meer weten over LeSS?

Wil je het LeSS Framework gaan toepassen om Scrum op te schalen, dan is het belangrijk om wel een basiskennis van Scrum te hebben in de vorm van een Scrum master certificering en ervaring in Scrum te hebben. Wil je er serieus mee aan de slag, dan raden we aan de LeSS training te volgen.

Om meer kennis op te doen over LeSS kun je ook terecht op de LeSS- website https://less.works/.  Daarnaast vindt er op 30 augustus in Amsterdam een interessant evenement plaats over LeSS, de Large Scale Scrum Conference.  

Alex Roos, Scrum master